“จากวันนี้ พื้นที่ที่แบ่งแยกออกจากกันในทางภูมิศาสตร์ ได้กลายเป็นพื้นที่ทางความคิดยุทธ์ศาสตร์ที่หลอมเข้าด้วยกันแล้ว” ผมเคยสรุปไว้ในบทความชิ้นหนึ่งว่าด้วยกรุงเทพฯกับชนบท (“ทิศทางปี2553/4(4)สังคมหัวเมืองและชนบทซับซ้อนมากขึ้น” ธันวาคม 2553 )เชื่อว่ากรณีความสัมพันธ์ระหว่างกรุงเทพฯกับปริมณฑลมีความหมายมากกว่านั้นอีก อ่านเพิ่มเติม “กรุงเทพฯและปริมณฑล”
หมวดหมู่: -มติชนสุดสัปดาห์
บางกอกแลนด์
บทเรียนความสามารถในการปรับตัว ท่ามกลางสถานการณ์ผันแปรและยากลำบาก ของกลุ่มธุรกิจน้อยรายที่มีโอกาสหลายครั้งในสังคมไทยในช่วงครึ่งศตวรรษที่ผ่านมาย่อมน่าสนใจ ความพยายามสร้างโอกาสและความอยู่รอด มาพร้อมกับโมเดลและบทเรียนใหม่ๆสำหรับสังคมธุรกิจไทยเสมอ อ่านเพิ่มเติม “บางกอกแลนด์”
นอกกรุงเทพฯ
ในฐานะคนกรุงเทพฯผู้ผ่านประสบการณ์ร่วมสมัย เผชิญวิกฤติการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่ และต้องอพยพหนีภัยไปอยู่ต่างจังหวัดระยะหนึ่ง ขณะติดตามสถานการณ์ที่ค่อยๆคลีคลายไป จินตนาการว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างกรุงเทพฯกับนอกกรุงเทพฯ บางภาพได้ปรากฏขึ้น อาจถือว่าพัฒนาจากความเข้าใจเดิมพอสมควร อ่านเพิ่มเติม “นอกกรุงเทพฯ”
กรุงเทพฯไม่เหมือนเดิม
ผมมีความจำเป็นต้องเขียนถึงวิกฤติการณ์น้ำท่วมที่ราบลุ่มเจ้าพระยาครั้งใหญ่ ทั้งๆที่ดูเหมือนแยกออกซีรีย์ชุดที่กำลังนำเสนอต่อเนืองมา ในฐานะผู้เกี่ยวข้องโดยตรง นอกจากจะเป็นคนลุ่มน้ำเจ้าพระยาโดยกำเนิดแล้ว เมื่อปีที่แล้วในช่วงเดียวกันนี้ ผมได้เสนอเรื่องราวชุดหนึ่ง ว่าด้วยวิกฤติการณ์น้ำท่วมมาแล้วด้วย อ่านเพิ่มเติม “กรุงเทพฯไม่เหมือนเดิม”
อิทธิพลญี่ปุ่น
วิกฤติการณ์นำท่วมครั้งใหญ่ที่ราบลุ่มเจ้าพระยา สะท้อนภาพการเปลี่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจไทยที่สำคัญ อันเกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนเกษตรกรรมกับนิคมอุตสาหกรรม ทั้งมีความขัดแย้งและพัฒนาอย่างไม่มีการวางแผนที่ดี ซึ่งเชื่อว่าคงถูกบังคับให้ปรับตัวครั้งใหญ่จากนี้ไป อ่านเพิ่มเติม “อิทธิพลญี่ปุ่น”
หนึ่งในภาพสะท้อน
นิคมอุตสาหกรรมโรจนะเผชิญปัญหาน้ำท่วมอย่างหนัก กับภาพรถยนต์ญี่ปุ่นจมน้ำหลายร้อยคัน ส่งผลสะเทือนอย่างกว้างขวาง ถือเป็นเรื่องราวครั้งแรก อุทกภัยคุกคามรุนแรง จากชุมชนเกษตรกรรมถึงภาคธุรกิจสำคัญที่เชื่อกันว่าควรได้รับการปกปองอย่างดี ภาพนั้นยังได้สะท้อนภาพความสัมพันธ์อย่างแนบแน่นของระบบที่เปลี่ยนแปลงไปด้วย อ่านเพิ่มเติม “หนึ่งในภาพสะท้อน”
โฉมหน้าผู้บุกรุก(2)
อาจจะถือเป็นครั้งสำคัญธุรกิจไทยมีความกล้าหาญอย่างมาก ในการก้าวเข้าสู้โลกยุคใหม่ โดยออกจากเปลือกหอย ด้วยพยายาม ศึกษาบทเรียน พยายามประยุกต์ครั้งใหญ่ หากมองในมุมนี้ “ผู้มาใหม่” เหล่านี้ ได้สร้างแรงบันดาลใจและมาตรฐานสังคมธุรกิจใหม่ อย่างที่ผู้ศึกษาประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ ควรประเมิน “คุณค่า”นี้อย่างจริงจังด้วย
โฉมหน้าผู้บุกรุก(1)
มีความจำเป็นต้องเท้าความถึงช่วงเวลาตลาดหุ้นไทยคึกคักที่สุด ผ่านการปรากฏตัวกลุ่มคน ประหนึ่งเรื่อง “หลายชีวิต” สะท้อนความหลากหลาย ในฐานะคือตัวแทนคน “หน้าใหม่” บทบาทของพวกเขาสั่นสะเทือนสังคมธุรกิจไทยอย่างมากมายต่อจากนั้น อ่านเพิ่มเติม “โฉมหน้าผู้บุกรุก(1)”
สี่ปีในแดนสนธยา
บทที่หนึ่งของบทความชุดนี้ ถือเป็นบทสำคัญที่ว่าด้วยการประเมินบทบาทในบางบริบทของตลาดหุ้นไทย ในฐานะเชื้อปะทุของการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของสังคมธุรกิจไทย แต่ก่อนจะถึงบทสรุป จำเป็นต้องศึกษาปรากฏการณ์และข้อมูลพื้นฐานบางประการเสียก่อน อ่านเพิ่มเติม “สี่ปีในแดนสนธยา”
โหมโรง
จากวิกฤตการณ์
ผมเขียนบทความในมติชนสุดสัปดาห์กำลังจะครบ2 ปีเต็ม ถือเป็นช่วงเดียวกันกับสังคมไทยได้ผ่านพ้นก้าวขึ้นปีที่ 15 ของการลดค่าเงินบาทครั้งล่าสุด (2กรกฎาคม 2540) ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการพลิกผันครั้งใหญ่ของเศรษฐกิจและสังคมไทย เป็นการก้าวเข้าสู่วิกฤติการณ์ครั้งร้ายแรงที่สุด ผลพวงของเหตุการณ์ครั้งนั้น แม้ว่าจะมีศึกษาและกล่าวถึงกันมาพอสมควร แต่ก็ยังมีภาพสำคัญอีกมากมายที่เพิ่งปรากฎขึ้น และกำลังเกิดขึ้น เป็นภาพการเปลี่ยนแปลงอย่างมากมาย กว้างขวางและลึกซึ้งกว่าที่คาดคิดกันไว้ อ่านเพิ่มเติม “โหมโรง”
วิรัตน์ แสงทองคำ 